قربانی بهمثابه شیوه شکرگزاری در عهدین و قرآن
الموضوعات : کلام اسلامیفاطمه گودرزی 1 , محسن احتشامی نیا 2 , بخشعلی قنبری 3
1 - دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 - دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 - دانشیار، گروه فلسفه، ادیان و عرفان، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
الکلمات المفتاحية: قربانی, شکر, خدا, قرآن, عهدین.,
ملخص المقالة :
«قربانی» بهمثابه شکرگزاری منحصر به ادیان ابراهیمی نبوده بلکه امری عام و مرسوم در میان ادیان الاهی و غیرالاهی بوده و همواره بهعنوان آیینی مهم در همه ادیان وجود داشته. پیروان این ادیان از طریق قربانی کردن، احترام و شکر خود را نسبت به خدا ابراز میکردند و عقیده داشتند که تنها خدا، سرور همه و سرچشمه واقعی مقام دنیا و شایسته سپاسگزاری است. این پژوهش نشان داد که در یهودیت قربانی عبادتی مستقل و مهم محسوب میشود. چنانچه تنخ قربانی را اولین عبادت و قربانگاه را اولین عبادتگاه معرفی مینماید. در مسیحیت و عهد جدید قربانی منسوخشده و قربانی با فداکاری عیسیمسیح مصادف میشود. بهطوریکه او هم قربانی، هم قربانگاه و هم قربانیکننده شمرده می¬شود. اسلام قربانی را ضمن مناسک حج و یکی از اعمال واجب و برای غیرحاجیان امری مستحب برای شکرگزاری اعلام میکند. مهمترین تفاوت عهدین و قرآن در قربانی تفاوت در نوع نگاه به قربانی است.
قرآن کریم
کتاب مقدس
اشتالین سالتز، آدین، (1383)، سیری در تلمود، ترجمه باقر طالبی دارابی، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
آشتیانی، جلالالدین، (1368)، ایدهآل بشر تجزیهوتحلیل افکار تحقیق در دین یهود، نشر نگارش.
الحسینی بحرانی، هاشم، (1416ق)، البرهان فی تفسیر القرآن، تحقیق قسم الدراسات الاسلامیة مؤسسة البعثة، تهران، بنیاد بعثت.
الخوری الشرتونی البنانی، سعید، (140ق)، اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، منشورات مکتبة المرعشی النجفی.
الراغب الاصفهانی، حسین، (1416ق)، مفردات الفاظ القرآن، تحقیق صفوان عدنان داودی، بیروت، دارالقلم.
الطبرسی، فضلبنالحسن، (1365)، مجمعالبیان فی تفسیرالقرآن، تصحیح و تعلیق هاشم الرسولی المحلاتی، چاپ ششم، انتشارات ناصرخسرو.
النوری الطبرسی، حسین، مستدرک الوسایل و مستنبط المسائل، مؤسسه آلالبیت(ص) لاحیاء التراث.
آنترمن، آلن، (1385)، باورها و آیینهای یهودی، ترجمه رضا فرزین، قم، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب.
حر عاملی، محمدبنحسن، وسائلالشیعة إلی تحصیل مسائلالشریعة، به تصحیح و تحقیق عبدالرحیم الربانی الشیرازی، چاپ ششم، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
حلّی، یوسفبنعلیبنمطهر، (1377)، تبصرة المتعلمین فی احکام دین، بهانضمام فقه فارسی به قلم شیخ ابوالحسن شعرانی، تهران، کتابفروشی الاسلامیه.
خمینی، روحالله، (1368)، تحریرالوسیلة، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی، قم، دارالعلم، چاپ اول.
[امام] خمینی، روحالله، رساله توضیح المسائل، ناشر بنیاد پژوهشهای اسلامی، آستان قدس رضوی.
رازی، فخرالدین ابوعبدالله محمدبنعمر، (1420ق)، مفاتیح الغیب، چاپ سوم، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
زحیلی، وهبه، الفقه الاسلامی و ادلته، دارالفکر.
سیوطی، جلالالدین عبدالرحمنبنابیبکر، (1421ق)، الدر المنثور فی التفسیر المأثور، بیروت، دارالمکتب العلمیه.
طباطبایی حکیم، محسن، مستمسک العروة الوثقی، بیروت، لبنان، داراحیاء التراث العربی.
طباطبایی، محمدحسین، (1392ق)، المیزان فی تفسیرالقرآن، الطبة الثانیه، بیروت، لبنان، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.
فیض، علیرضا؛ (1372) علی مهذب، ترجمه کتاب لمعه دوره فقه امامیه، انتشارات دانشگاه تهران.
قرشی، علیاکبر، (1352) قاموس قرآن، 1352ش، دارالمکتب الاسلامیه.
کلینی، ابنحجر محمدبن یعقوب، فروع الکافی، تحقیق محمدجواد الفقیه، فهرسه و تصحیح یوسف البقاعی، بیروت، لبنان، دارالاضوء.
کهن، ابراهام، (1382)، گنجینهای از تلمود، ترجمه امیرفریدون گرگانی، تهران، اساطیر.
محمدیان، بهرام و دیگران، (1381)، دائرةالمعارف کتاب مقدس، تهران، انتشارات سرخ دار.
مغنیه، محمدجواد، (1416ق) الفقه علی المذاهب الخمسة، تهران، مؤسسة الصادق.
موسوی خویی، ابوالقاسم، مناسک الحج، الطبع الادب فی النجف الاشرف.
هاکس، جیمز، (1383) قاموس کتاب مقدس، چاپ دوم، تهران، نشر اساطیر.
هنری، هلی، راهنمای کتاب مقدس، ترجمه جسیکا باباخانیان و دیگران.
Elidate,Mircea,(1995) The Encyclopedia of Religion, Macmillan publishing company, Vol 12, NewYork.
Roth,cecil, (1996) Encyclopedia Judaica, Jeraslem keter publishing House Jerusalem Ltd, Vol 14.
همامی، عباس، (1384) «مقایسه داستان پسران آدم(ع) در سفر پیدایش با قرآن»، پژوهش دینی، شماره 10.