مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری نشریه صنعت و دانشگاه 2717-0446 17 63 2025 6 22 A Comprehensive Study of the Causes of Widespread Addictive Substance Use in Educational Institutions of Iran مطالعه دلایل جامع شیوع مصرف مواد اعتیادآور در نهادهای آموزشی کشور 107 138 fa طاها عشایری دانشگاه کاشان طاهره جهان پرور آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی 2025 5 19 <p style="text-align: left;">Addictive substance use (tobacco and drugs) is a socio-cultural issue whose prevalence and normalization among school-age groups and student populations (educational institutions/schools) disrupts development, progress, and human capital, prolongs developmental transitions, causes macro socio-economic disorganization, and&mdash;most critically&mdash;leads to instability, decline, and the breakdown of the family institution. Accordingly, the primary objective of this research is to comprehensively study the causes of widespread addictive substance use (tobacco and drugs) among students using a meta-synthesis approach.</p> <p style="text-align: left;">The research employs a qualitative inductive meta-synthesis method, covering the period from 2003 to 2024. Using non-probability (purposive) sampling, 115 scientific documents (extracted from Noormags, Magiran, and IranDoc databases) were screened, with 74 documents ultimately selected as the sample size. Data were analyzed using&nbsp;<strong>Excel</strong>&nbsp;and&nbsp;<strong>MAXQDA 2022</strong></p> <p>The results indicate that multiple factors contribute to the prevalence of addictive substance use among students, including:</p> <p><strong>Social factors</strong>&nbsp;(family dysfunction, social capital dysfunction, negative role models in delinquent environments, weak family social capital, social disorganization)</p> <p><strong>Economic factors</strong>&nbsp;(economic pressures, economic anomie, welfare-class disparities)</p> <p style="text-align: left;"><strong>Cultural factors</strong>&nbsp;(unhealthy leisure styles; awareness and attitudes; parenting models and methods; normalization of drug use; weak school-student interaction; academic alienation; educational crisis; academic failure; declining religious commitments)</p> <p style="text-align: left;"><strong>Psychological factors</strong>&nbsp;(affection crisis, psychological alienation, behavioral-psychological disorders, lack of individual skills)</p> <p style="text-align: left;"><strong>Demographic factors</strong>&nbsp;(individual factors, education level, occupation)</p> <p style="text-align: left;"><strong>These findings highlight the complex interplay of structural, cultural, and individual dimensions in the spread of substance abuse among students</strong></p> <p style="text-align: justify;">مصرف مواد اعتیادآور (دخانیات و مواد مخدر)، مسئله اجتماعی-فرهنگی است که شیوع و عادی آن شدن در میان گروه سنی و طبقات دانش&zwnj;آموزی (نظام آموزشی-مدارس)، فرایند توسعه، پیشرفت و سرمایه انسانی را با بحران و اختلال مواجه ساخته و منجر به طولانی شدن گذار توسعه&zwnj;ای، بی&zwnj;سازمانی اجتماعی کلان اقتصادی و مهم&zwnj;تر از همه ناپایداری، زوال و فروپاشی نهاد خانواده می&zwnj;گردد. بر این اساس هدف اصلی پژوهش مطالعه دلایل جامع شیوع مصرف مواد اعتیادآور (دخانیات و مواد مخدر) در میان دانش&zwnj;آموزان به روش فراترکیب است. روش پژوهش از نوع استقرایی فراترکیب کیفی در بازه زمانی 1382 الی 1403 است که به روش نمونه&zwnj;گیری غیر احتمالی (تعمدی) از 115 اسناد علمی (استخراج&zwnj;شده از پایگاه علمی نورمگز، مگ ایران و ایران داک)، بعد از غربالگری و گزینش، 74 سند علمی به&zwnj;عنوان حجم نمونه انتخاب و وارد فاز تجزیه&zwnj;وتحلیل با نرم&zwnj;افزار Excell وMaxqda 2022 شدند. نتایج نشان می&zwnj;دهد که عوامل چندگانه اجتماعی (نابسامانی خانوادگی، کژکارکردی سرمایه اجتماعی، الگوی مرجع منفی محیط بزهکارانه، ضعف سرمایه اجتماعی خانوادگی، بی&zwnj;سازمانی اجتماعی)، اقتصادی (فشارهای اقتصادی، آنومی اقتصادی، شکاف رفاهی-طبقاتی)، فرهنگی (سبک تفریحی ناسالم؛ آگاهی و نگرش؛ الگو و شیوه&zwnj;های تربیتی، هنجارپذیری موادمخدر؛ تعامل ضعیف مدرسه-دانش&zwnj;آموزان، بیگانگی تحصیلی، بحران آموزشی، ناکامی تحصیلی، کاهش تعهدهای مذهبی)، روانی (بحران محبت، بیگانگی روانی، اختلال رفتاری-روانی، ضعف مهارت&zwnj;های فردی)، جمعیتی (فردی، سطح تحصیلات-شغل) در شیوع مصرف مواد اعتیادآور میان دانش&zwnj;آموزان مؤثر بوده است</p> http://jiu.ir/en/Article/Download/50307